Transparantie moet leiden tot kennis

Een onderwerp dat mij zeer aan het hart ligt, is transparantie. Er wordt te vaak gewerkt met verduisterde systemen of lagen die bepaalde kennis wel hebben maar niet door willen geven. Hoe meer geheimhouding en geheimzinnig gedrag te vinden is, hoe groter de kans is dat er iets verborgen wordt wat belangrijk is om te weten. Het project rond de Oostvaardersplassen hoef ik daarbij uiteraard niet eens te noemen, want dit een bekende blunder geweest die op voorhand al relatief bekend was, al wordt vaak anders beweerd. Het ergste is echter wanneer grote groepen mensen de dupe worden van een systeem dat geen openheid durft te geven. En eerlijk gezegd geef ik onze democratie de schuld.

De werking van het staatsapparaat

Er zijn weinig elementen die zo schadelijk zijn als een staatsapparaat dat geen openheid wil geven. De Nederlandse politiek zou zich hiervoor moeten schamen overigens. Het poldermodel, de Nederlandse manier van vergaderen die ontstaan is tijdens het droogleggen van de wateren, is juist gebaseerd op veel praten met openlijk overleg en standpunten die ingebracht konden worden. Maar nu verzaakt de overheid het. Het verzaakt om de zorgverzekeraars goed aan te pakken, het verzaakt om het online gokken goed in banen te leiden zodat er minder illegaal spelgedrag is en het verzaakt om openheid van zaken te geven. Waarom? Soms zou je denken dat het Nederlands staatsbestel zelf niet eens meer weet wat het eigenlijk aan het doen is. Dat kunnen we als burgers wel begrijpen.